Bugün - Thursday, April 26, 2018
Afyon 8°C
Anasayfa
Hakkımızda
Künyemiz
Reklamlar
Sponsorlar
Sayfalar
Yeni Üye
Magazin Güncel Siyaset Neler duyduk? Spor Sağlık Eğitim İlçeler Söyleşi Ekonomi 
Yazar Detayları

YAMAN TÖRÜNER

YAMAN TÖRÜNER - CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI

CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI
Yazı Tarihi: Tuesday, October 31, 2017

 

Cumhuriyet tarihimizin ilk basın davası, 15 Aralık 1923’de, Emir Ali ile Ağa Han’ın mektubunu yayımlayan gazetecilerin yargılanması idi. İstiklal Mahkemesi Heyeti, tutukluları, Hıyaneti Vataniye Kanunu’na muhalefetle suçluyordu. Olayların nedeni, İsmet Paşa’ya Londra’dan gönderilen mektubun, Tanin Gazetesi’nin 5 Aralık 1923 tarihli nüshasında “Hilâfet Mes’elesine Dair”; ertesi günkü Tevhid-i Efkâr Gazetesi’nde ise “Hilâfet Mes’elesi Hakkında Hint Müslümanların Fikri” başlıklarıyla yayınlamasıydı. Halifeliğin korunmasını talep eden bu mektupların İsmet Paşa’nın eline geçmeden gazetelerde yayımlanması, Ankara’da bir komplo ile karşılaşıldığı endişesini doğurdu ve 8 Aralık’ta Meclis, İstanbul’da bir İstiklâl Mahkemesi kurulmasına karar verdi. Mahkeme gazetelerin baş- yazar ve sorumlu müdürleri Hüseyin Cahit (Yal- çın), Velid Ebüzziya, Ahmet Cevdet, Ömer İzzettin ve Hayri Muhittin beylerin tutuklanmasına karar verdi. Ayrıca, Baro Başkanı Lütfi Fikri Bey, hilâfetle ilgili yazısı nedeniyle tevkif edildi.

Yargıç kararı

Yargıç önüne çıkarılan Hüseyin Cahit, Velid Ebüzziya, Ahmet Cevdet, Ömer İzzettin ve Hayri Muhittin beyler yaptıkları savunmada, mektubun yayımlanmasının bir gazetecilik görevi olduğunu belirttiler. İstiklâl Mahkemesi’nin kararı, 2 Ocak 1924’te açıklandı. Kararda, mektubun yayımlanmasının aslında bir suç oluşturduğu; bununla birlikte, gazetecilerin bu mektubu suç iş- lemek kastıyla yayımlamadıkları belirtilerek, tü- münün beraat ettiği açıklandı. İstanbul Barosu Başkanı Lütfi Fikri Bey’in davasına ise, 19 Aralık’ta başlandı. Savunmasında hilâfetin korunması gerektiğine işaret eden Lütfi Fikri Bey, hilâfet sayesinde Türkiye’nin Müslüman halklar arasında etkin bir yeri olacağını belirtti. 27 Aralık 1923’te açıklanan kararda, Lütfi Fikri Bey, tutuklandığı tarih olan 15 Aralık’tan itibaren 5 yıl kürek cezasına mahkûm edildi. Ancak, Lütfi Fikri Bey, Millet Meclisi tarafından, iki hafta sonra affedildi. 11 Ağustos 1925’de, Vatan Gazetesi kapatıldı; sahibi Ahmet Emin Yalman yayınladığı bir yazı sebebiyle tevkif edildi ve Vatan Gazetesi’nin yayını durduruldu. Gazeteciler Fevzi Lütfü, Sadri Ethem, Abdülkadir Kemali, Ahmet Şükrü, Velid Ebüzziya ve Eşref Edip beyler İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanmaya başlandı. Şark İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanan gazeteciler Velid Ebüzziya, Sadri Ertem, Fevzi Lütfü Karaosmanoğlu, İlhami Safa, Eşref Edip, Abdülkadir Kemali, Ahmet Emin Yalman, Ahmet Şükrü Esmer, İsmail Müştak Mayakon ve Suphi Nuri İleri, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Pa- şa’ya 13 Eylül 1925 tarihinde, toplu olarak bir telgraf gönderip affolunmalarını istediler; “… Vicdanlarımızda hasıl olan uyanıklığı gelecekteki hareketlerimizde rehber edinerek, yüksek amacımıza doğru, temiz alınla yürüyebilmek için itimadımızın feyzini bizden esirgememenize pek muhtacız. Mahkeme huzurunda meydana çıkan masumiyetimiz, ancak büyük kurtarıcının yüksek vicdanından duyacağımız af ve mü- samaha müjdesiyledir ki bizim için kıymetli olur!” dediler.

Mustafa Kemal Paşa, İstiklâl Mahkemesi’nden gazetecilerin af mektubunun dikkate alınmasını isteyince, gazetecilerin hepsi beraat etti. Yukarıdaki bilgileri, Abdullah Özkan’ın “Türk ve Dünya Basınında Kurtuluş Savaşı” kitabından derledim.

 
İletişim E-Posta: - Telefon: Okunma Sayısı: 3151
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI
Diğer Yazarlar

Birine yalakalık, diğerine tukaka dönemi bitti
Senem Pide Salonu
Afrin Operasyonları
ADAYLAR
AFYON KİTAP FUARI
Kudüs’te barışın kare kodu duvarlarda
CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI
‘’ Hakkımızı İSTİYORUZ ’’
MENZİL TARİKATI SAĞLIK BAKANLIĞINDAN TEMİZLENİYOR
E-Gazete (Odak Gazetesi)
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Fatih SUSUZ
NE ANLADIM BU İŞTEN!
NE ANLADIM BU İŞTEN! Süper Amatör Ligde...
İhsan Şengül
Senem Pide Salonu
Gurme Köşemizin bu haftaki konuk mekanı şehri...
İSMAİL AKAR
ADAYLAR
ADAYLAR 24 Haziran da sandık başına gidiyoruz. Do...
YAVUZ DONAT
Sıcağı sıcağına erken seçim notları
Sıcağı sıcağına erken seçim notları Bug&uu...
MUSTAFA DAĞHAN
Birine yalakalık, diğerine tukaka dönemi bitti
Birine yalakalık, diğerine tukaka dönemi...
Mustafa Özkal
BAHÇELİ BİR “MELEK” OLSAYDI
BAHÇELİ BİR “MELEK” OLSAYDISayı...
Ahmet SARLIK
23 NİSAN ANISI!
23 NİSAN ANISI! Bugün 23 Nisan Atatürk...
Gökhan Kocaaslan
YAKIŞMADI…
YAKIŞMADI… Şimdi bu başlığı neden attığımı...
Ramazan DEMİR
AFYON KİTAP FUARI
AFYON KİTAP FUARI Alımlı binalar, yay gibi, kalem...
M.Emin Güzbey
ÖZEL YETKİLİ TURİZM OFİSİ
ÖZEL YETKİLİ TURİZM OFİSİ Geçmişte sı...
Ahmet Işık
Sürpriz
Sürpriz 30 Eylül 2017 tarihinde bir yaz...
Rabia Güzbey
Önce insan olabilmek…
  Neredeyse her hafta sokak ortasında &Ccedi...
HÜSEYİN ÖZHARPUTLU
Afrin Operasyonları
  Birilerinin hoşuna gitmesi için T&u...
CELAL TURGUT KOÇ
Kudüs’te barışın kare kodu duvarlarda
  Gökyüzüne en yakın şehir ol...
KONUK KALEM Kemal Horzum
Kader kurbanı, gazeteci..
  Herifin biri, komşu kızını zorla kaç...
BAHRİ BAKAÇ
‘’ Hakkımızı İSTİYORUZ ’’
‘’Dünya benim ülkem, insanla...
YAMAN TÖRÜNER
CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI
  Cumhuriyet tarihimizin ilk basın davası, ...
SAYGI ÖZTÜRK (Konuk Kalem)
MENZİL TARİKATI SAĞLIK BAKANLIĞINDAN TEMİZLENİYOR
Sağlık Bakanlığı, doktor olmayanların hastane y&o...
Prof.Dr. Şan Öz-Alp
ORTADOĞULU OLMAMAYA ÇALIŞMAK
 Yurdumuzun coğrafi konumu her ne kadar Ortad...
Dr. Hasan Hüsnü Eren
AĞIR METALLER
  Günlük hayatımızda Ağır Metal bi...
Feyzullah Demirkale
ÇOCUKLARINIZA SEVGİNİZİ VERİN, DÜŞÜNCELERİNİZİ DEĞİL
  Her ebeveyn için evlat sevgisi başk...
İlan

Facebook
Namaz Vakitleri ( Afyon )

İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
06:2408:0713:1015:3817:5619:26

Saturday, December 30, 2017
Tarihte Bugün
2006 - Arıların oğul verme zamanı. İpek böceğinin canlanması.
1986 - Çernobil Nükleer Santral kazası.
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Sponsorlar
Sayfalar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
1.16